موسسه «صراط مبین» اتاق فکر مسئولانی که دوست دارند بدرخشند

  • دوشنبه, 11 مرداد 1395 13:57
  • بازدید 4001 بار
به گزارش "صراط مبین" خبرگزاری حوزه مصاحبه ای با دکتر محمد تقی دشتی مدیر عامل موسسه صراط مبین انجام داده است که مشروح آن در پی می آید:
موسسه فرهنگی مطالعاتی" صراط مبین " در سال ۱۳۹۰ توسط عده‌ای از اساتید برجسته حوزه و دانشگاه، با موضوعات دینی فرهنگی و رویکردی آسیب شناسانه، با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأسیس شد.
این موسسه، به منظور دفاع از ارزش‌ها و مبانی انقلاب اسلامی و حکومت اسلامی مبتنی بر مردم‌سالاری دینی هدف گذاری شده و در کنار تهیه و تولید کتب، مقالات و پژوهش‌های علمی، استفاده از ابزارهای نوین و مؤثر در تبیین مفاهیم دینی و نهادهای انقلاب اسلامی را نیز در دستور کار خود قرار داده است.

به‌منظور آشنایی با فعالیت‌های موسسه صراط مبین گفتگویی را با دکتر محمدتقی دشتی به‌منظور آشنایی با فعالیت‌های این موسسه انجام دادیم.
در ابتدا بفرمایید به چه دلیل موسسه صراط مبین تمرکز خود را بر مسائل فرهنگی قرار داده است؟
فرهنگ زیربنا است و دین به‌عنوان هسته اصلی فرهنگ در جامعه دینی مطرح می‌شود. آینده از آن مکتبی است که فرهنگ آن غنی‌تر باشد؛ به همین دلیل تمام تلاش دشمنان نظام اسلامی در حال حاضر بر تخریب فرهنگ و براندازی فرهنگ دینی متمرکز است و بقیه فشارها و توطئه‌هایی که برای ما تدارک می‌بینند مقدمه‌ای است تا فرهنگ دینی مردم را سلب کنند.
همان‌طور که مقام معظم رهبری فرمودند دشمنان به هر طریقی که شده است بحث تغییر فرهنگی را پی می‌گیرند، آنها دنبال این هستند که نظام اسلامی ازنظر محتوایی و فرهنگی پسرفت کند و حتی اگر شکل نظام هم حفظ شود برای آنها مهم نیست.
نهادهای دینی و فرهنگی نظام از قبیل حوزه‌های علمیه و حتی نهاد ولایت‌فقیه که متولیان اصلی قوام و دوام این فرهنگ دینی هستند نیز در معرض تهاجم دشمن قرار دارند. بنابراین هرگونه خدشه به فرهنگ دینی و نهادهای دینی نظام قطعاً به اصل نظام آسیب وارد خواهد کرد.
رسالت موسسه صراط مبین چیست؟
صراط مبین، آسیب‌شناسی دین، فرهنگ دینی و نهادهای دینی را در دستور کار خود قرار داده است و می‌خواهد به متولیان فرهنگی و سیاسی نظام منتقل کند که آسیب‌هایی که به این زیربنا وارد می‌شود کجاست، عوامل آن کدام است، تبعات این آسیب‌ها چیست و راهکارها کدامند.
لطفاً در مورد تاریخچه تأسیس موسسه توضیح دهید
موسسه صراط مبین در سال 1390 با همت تعدادی از اساتید برجسته حوزه و دانشگاه با محوریت موضوعات دینی، فرهنگ دینی و نهادهای دینی با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأسیس شد و در حال طی فرایندی هستیم که مجوز مرکز پژوهشی را از وزارت علوم دریافت کنیم.
رویکرد اولیه موسسه پژوهشی_ ترویجی بود؛ در ابتدا هم پژوهش را در بحث حکومت اسلامی در دستور کار خود قرار داده بود و هم در فرهنگ‌سازی و ترویج فرهنگ دینی اقدامات اجرایی انجام می‌داد که این رویکرد دو سال طول کشید.
ازجمله اقداماتی که در این دو سال انجام شد علاوه بر پژوهش‌های مختلف در سطوح کودکان، نوجوانان، دانشگاهی و حوزوی، موسسه در فضای مجازی نیز حضور داشت.
موسسه در سال‌های اولیه در زمینه ترویج اندیشه مردم‌سالاری دینی و ولایت‌فقیه در شبکه‌های اجتماعی فعالیت بسیار پررنگی داشت و به موفقیت‌هایی نیز دست یافت. در آن سال‌ها نشریه‌ای ترویجی و بروشورهایی در زمینه ولایت‌فقیه و حکومت اسلامی توسط موسسه منتشر می‌شد و دوره‌های آموزشی، ترویجی و علمی را در دستور کار خود قرار می‌داد.
پس از دو سال موسسه به این نتیجه رسید که به دلیل تعدد مراکز ترویجی و وجود خلأ در زمینه آسیب‌شناسی علمی و متقن، رویکرد موسسه باید به سمت پژوهشی‌تر شدن و آسیب‌شناسی حرکت و نتیجه را به متولیان امر ارائه کند و آنها کار ترویج را انجام دهند.این رویکرد در سال‌های اخیر با موفقیت انجام و پروژه‌های متعددی تعریف شد و با نهادهایی معتبر به توافق رسیدیم.
در مرحله اول تهیه نظامواره مسائل فرهنگی و دینی در دستور کار قرار گرفت. شاید حدود 6 تا 8 ماه این بحث طول کشید و توانستیم مسائل اصلی فرهنگی دینی و نظام را احصا کرده و نظامواره آنها را مشخص کنیم.
حدود 90 مسئله فرهنگی_ دینی استخراج و تبیین شد و در آن نظامواره خود را مکان‌یابی کرد و در دستور کار آسیب‌شناسی تفصیلی قرار گرفت که یکی از پروژه‌هایی است که هم‌اکنون نیز در جریان است.
پژوهشنامه افق مکث که چهار شماره از آن منتشر شده است محصول همان آسیب‌شناسی است.
در واقع در این پروژه مسائل بغرنج دینی و فرهنگی جامعه را مورد بررسی تفصیلی قرار داده و تمام پژوهش‌های معتبر در این موضوع را مورد کنکاش علمی قرار می‌دهیم. همچنین پیشینه حاکمتی مسئله را بررسی کرده سپس گره اصلی مسئله را پیدا می‌کنیم. به عنوان مثال موضوع حل نشدن مسئله حجاب در جامعه را مورد بررسی قرار داده و مشکل را پیدا می‌کنیم و مبتنی بر این مشکل راه‌حل ارائه می‌کنیم.
کلان پروژه دیگری که در دستور کار داریم پروژه مردم‌سالاری دینی است که در آن بحث حکمرانی در اسلام را با رویکرد نوین در دستور کار قرار دادیم. در این زمینه کارهای ارزشمندی صورت گرفته است از جمله پیش نویس سه سیاست کلی نظام را در این پروژه تدوین و به دفتر رهبری ارسال کردیم که عبارت بودند از سیاست‌های کلی نظام در زمینه امربه‌معروف و نهی از منکر، سیاست کلی نظام در زمینه دولت اسلامی و سیاست کلی نظام در زمینه جامعه اسلامی.
همچنین از بدو تأسیس موسسه حلقه علمی ولایت‌فقیه را برگزار کردیم و بیش از 80 جلسه بسیار پربار را  در این حلقه علمی تشکیل دادیم. در این کارگروه‌ها از اساتید بسیار فرهیخته و کارکرده مانند حجج اسلام دکتر ارسطا، دکتر علی اکبریان، دکتر شاکری، دکتر ایزدهی و دکتر جوان آراسته و آقایان حیدری، دکتر ابراهمیان، دکتر سید باقری و برخی اساتید دیگر حضور داشته و دارند.
در این حلقه‌ها مباحث نوین و بنیادینی مطرح و به محصولات علمی به‌صورت مقاله و کتاب منتشر و به جامعه هدف ارسال می‌شود.
پروژه دیگری که در این موسسه کار شده و در آینده نیز روی آن کار خواهد شد بحث جریان شناسی فکری است. جریان شناسی فکری یکی از مباحث بنیادینی است که می‌تواند خطوط فکری جامعه را ترسیم و انحرافات فکری را روشن کند. ما توانستیم نسبت این جریانات فکری را با انقلاب اسلامی مشخص کنیم که یکی از کارهای ارزشمندی است که کمتر صورت گرفته است.
پروژه دیگری را تحت عنوان آسیب‌شناسی فرهنگی اجتماعی قم، به سفارش استانداری انجام دادیم. قم ام القرای جهان تشیع است و آسیب‌های فرهنگی آن بسیار مهم است به همین دلیل پژوهشی در خصوص آسیب‌شناسی طلاق، ازدواج، ناهنجاری‌های اجتماعی، فرهنگ ترافیک، حاشیه‌نشینی و غیره توسط موسسه انجام گرفت که نتایج خوبی به همراه داشت. در این پروژه دستگاه‌های مختلفی با رویکرد همکاری و حل مسئله به ما پیوستند و امید می‌رود که نتایج پروژه در استان مثمر ثمر باشد.
لطفاً در مورد محصولات موسسه بیشتر توضیح دهید
محصولات موسسه به چند شکل منتشر می‌شود. از زمان تأسیس موسسه نشر کتاب را در دستور کار قرار دادیم و کتاب‌های خوبی نیز منتشر شد.
نشر مجلات علمی نیز در دستور کار این موسسه بوده است که از آن جمله می‌توان به نشریه ولایت ماندگار اشاره کرد که پس از مدتی به نشریه فقه حکومتی تبدیل شد. پژوهشنامه افق مکث نیز در این موسسه منتشر می‌شود و در دستور کار قرار دارد.
دو کتاب در مورد نهادینه کردن ولایت‌فقیه برای کودکان و کتاب های دیگری به نام‌های ولایت ماندگار و کتاب «ولایت مطلقه، حکومت مطلقه و تفاوت‌ها و تمایزها» توسط موسسه منتشر شده است.
کتاب حکمرانی شایسته در قرآن کریم و کتاب درآمدی بر ولایت‌فقیه از دیگر کتاب‌های منتشر شده توسط این موسسه است و همچنین کتاب جریان فکری نیز در شرف انتشار قرار دارد.
برگزاری نشست‌ها و جلسات علمی یکی از خروجی‌های موسسه بوده که بازتاب‌های خوبی نیز داشته است.
همچنین موسسه صراط مبین در فضای مجازی و سایت اینترنتی فعالیت گسترده‌ای دارد.
 چند صد کتاب و مقاله معتبر در زمینه حکومت اسلامی را در سایت تغذیه کرده‌ایم و به صورت رایگان قابل دانلود است و یادداشت‌ها، مصاحبه‌های علمی و مطالب علمی دیگر نیز در سایت عرضه می‌شود تا مخاطبان بتوانند از آن بهره‌برداری کنند.
سایت موسسه از بخش اخبار، پایگاه اطلاع‌رسانی، یادداشت‌ها و مصاحبه‌های علمی و معرفی محصولات و انتشارات تشکیل شده است. همچنین این سایت حاوی کتابخانه تخصصی مقالات و بانک اطلاعات مقالات و پژوهشگران در حوزه مردسالاری دینی و ولایت‌فقیه است.

جامعه هدف موسسه صراط مبین چه کسانی هستند
جامعه هدف موسسه صراط مبین دو دسته هستند. اگر بحث آسیب‌شناسی باشد متولیان امر که می‌توانند در زمینه اصلاح وضع موجود و حل مسئله مؤثر باشند از قبیل متولیان اجرایی و فرهنگی در کشور، نهادهای حوزوی و نظام، مراجع عظام، شخصیت‌های حوزوی و شخصیت‌های دینی استان‌ها مخاطبان خاص ما هستند. تاکنون حدود 300 مورد را برای آنها ارسال کردیم و محصولات ما را دریافت می‌کنند.
وقتی محصول ما علمی است و جامعه باید از آنها استفاده کند مخاطبان ما عام ولی در حد نخبگان جامعه هستند که می‌توانند سر منشأ تحولات در جامعه باشند.
در دو سال اول تأسیس موسسه که رویکرد ما ترویجی بود به این نتیجه رسیدیم اگر بخواهیم اندیشه‌ای در جامعه نهادینه شود باید از سطح فکری کودکان شروع کرد. متأسفانه ضعفی که متولیان فرهنگی ما با آن درگیر هستند این است که از پایه شروع به نهادینه کردن گزاره‌های فرهنگی نمی‌کنند. بنابراین دو کتاب به زبان شعر و به‌صورت سلیس و روان به نام کتاب اندیشه مردم‌سالاری دینی و ولایت‌فقیه را در قالب داستان کودکانه و غیر مستقیم منتشر کردیم.
اکنون‌که موسسه در بحث آسیب‌شناسی متمرکز است روی مراکز و نخبگان کار می‌کنیم که آنها این رویه را ادامه دهند و جامعه را به لحاظ ترویجی حمایت کنند.

چرا موسسه فعالیت خود را در قم متمرکز کرده است
همان‌طور که مقام معظم رهبری فرمودند قم مرکز استعدادها است و از نعمت حوزه برخوردار است. شهر قم ظرفیت‌های بسیار خوبی برای بررسی‌ها و پژوهش‌های فرهنگی دارد و به همین دلیل با استفاده از توان حوزه، تحصیل‌کردگان حوزه و حوزوی_ دانشگاهی توانستیم بررسی‌های خوبی را انجام داده و خط خوبی را به تصمیم‌گیرندگان ارائه کنیم.
ما در تدوین راهکارهای فرهنگی به پشتوانه حوزه و فقه وارد عمل می‌شویم و از اساتید فقهی استفاده کرده و راهکارهای فقهی به دولت ارائه می‌کنیم، ضمن اینکه نگاهی فرهنگی و اجتماعی داریم. مثلاً در زمینه ورود زنان به ورزشگاه‌ها موضوع را بررسی و آسیب‌شناسی کردیم و با استفاده از نظرات و مبانی فقهی به متولیان راهکار ارائه دادیم و مشخص کردیم که حریم‌ها کجاست، چارچوب‌ها چیست و چه‌کاری باید کرد. در زمینه نحوه برخورد دولت با مسئله حجاب مطرح کردیم که فقه در زمینه وظیفه دولت در بحث حجاب چه نظری دارد و راهکارهای فقهی این موضوع چیست که غیر از شهر قم در جای دیگری نمی‌توانستیم به این مسائل دست یابیم.
رسالت ما تشخیص بیماری و علل بیماری و راهکارهایی برای ارائه به متولیان فرهنگی و اجرایی است.
اگر بتوانیم بیماری را درست تشخصی بدهیم و آسیب‌ها را به درستی بیان کنیم و متولیان امر نیز همت کرده و به درستی وارد عمل شوند این آسیب‌ها به‌درستی رفع خواهد شد، ولی اگر پس از این پژوهش‌ها، تدابیر و سیاست‌های اجرایی لازم اتخاذ نشود ما به سرمنزل مقصود نخواهیم رسید. امیدواریم با همت مسئولین و تبعیت از مقام معظم رهبری در زمینه فرهنگ که آن را اولویت درازمدت کشور عنوان کرده‌اند، این آسیب‌ها مرتفع شده و کشور ما به یک کشور نمونه فرهنگی در سطح جهان تبدیل شود.

چشم‌انداز موسسه صراط مبین چیست؟
چشم‌انداز موسسه صراط مبین تبدیل شدن به پژوهشکده معتبر و معتمد نظام در زمینه آسیب‌شناسی و مسئله شناسی دینی و فرهنگی است و امیدواریم تا سال 1404 موسسه ما پژوهشکده‌ای شود که نظام برای حل مسائل فرهنگی و دینی خود به آن متکی باشد.
برای رسیدن به این هدف استمرار آسیب‌شناسی فرهنگی و دینی را در دستور کار داریم و بعد از آسیب‌شناسی این 90 مسئله فرهنگی، نظام‌نامه نوینی را استخراج و برای متولیان امر و نهادهای عالی نظام ارائه خواهیم کرد. همان‌طور که نظامواره اولیه را به مسئولان عالی نظام ارسال کردیم.
با توجه به اینکه مردم‌سالاری دینی تنها اندیشه‌ای است که در حال حاضر اندیشه لیبرال دموکراسی غرب را شدیداً به چالش کشیده است و رقیب آن تلقی می‌شود ما پژوهش‌های بنیادین و نوین را در این عرصه ادامه خواهیم داد و آسیب‌ها  و خلأهای انرا مشخص خواهیم کرد تا به قوام این اندیشه و تکامل این نظریه برسیم.
یکی از خلأهایی که ما احساس می‌کنیم این است که نظام هنوز نظریه دولت را به طور رسمی تعریف نکرده است؛ یعنی اینکه دولت در عرصه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی چه نقشی دارد و بر اساس کدام نظریه اجرایی می‌خواهد کار کند. درست است که نظریه ولایت‌فقیه را داریم ولی این نظریه تأسیس نظام است نه نظریه دولت.
در بحث حکمرانی در قرآن کریم فعالیت‌های بسیار خوبی انجام شده و جلسات مناسبی نیز برگزار شده است و به امید خدا این جلسات را ادامه خواهیم داد و مطمئناً به تکامل نظریه مردم‌سالاری دینی کمک خواهد کرد.
در بحث جریان شناسی کار را ادامه خواهیم داد و جریان فکری معارض و متفاوت با اندیشه انقلاب اسلامی را مورد کنکاش علمی قرار خواهیم داد و همچنین درصدد هستیم که حقوق بشر اسلامی را طراحی کنیم.
ما هنوز حقوق بشر اسلامی نداریم که خلأ بزرگی برای ما است. درست است که آثار و نظریاتی در این حوزه مطرح شده، اما هنوز تبدیل به نظام نشده است. در این زمینه قدم‌هایی را برداشته‌ایم و به این سمت حرکت خواهیم کرد.
در پایان اگر مطلبی باقی‌مانده است بیان کنید
لازم می‌دانم از شخصیت‌های حوزوی، مراجع عظام، مدیران و متولیان حوزه درخواست کنم که ما را یاری کنند. ما دست نیاز خود را به‌سوی حوزه دراز می‌کنیم هم ازاین‌جهت که در پژوهش‌ها ما را یاری کنند و هم اینکه محصولات موسسه و آسیب‌شناسی‌ها را با نگاه حل مسئله بنگرند. دغدغه ما حل مسئله است و بسیار مهم است که مسئولین حوزه با این نگاه به این محصولات ما توجه داشته باشند.
ما آمادگی لازم را داریم که در خدمت ارکان حوزه باشیم و اگر کاری از دست ما در حوزه‌های فرهنگی و دینی در مبحث آسیب‌شناسی برمی آید در خدمات ارکان مختلف حوزه باشیم.
این مورد را ارزیابی کنید
(2 رای‌ها)

نظر دادن

پیام هفته

امر به معروف و نهی از منکر
   آیه شریفه : الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ ... (سوره توبه ، آیه 71)ترجمه : مردان و زنان با ایمان ولی (و یار و یاور) یکدیگرند، امربه معروف و نهی از منکر می‌کنند، نماز را برپا می‌دارند و زکات را می‌پردازند و خدا و رسولش را اطاعت می‌کنند.روایت : قال الباقر(ع) : ان الامر بالمعروف و النهي عن المنكر سبيل الانبياء و منهاج الصالحين فريضة عظيمه بها تقام الفرائض و تأمن المذاهب و تحل المكاسب و ترد المظالم و تعمر الارض و يتصف من الاعداء و يستقيم الامر. ( تهذيب الأحكام ، ج6 ،ص ١٨٠و اصول کافی ، ج5 ، ص 55)ترجمه : امام...

ادامه مطلب

موسسه صراط مبین

نشانی : ایران - قم
صندوق پستی: 1516-37195
تلفن: 5-32906404 25 98+

پست الکترونیکی: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید