شوراى‏ نگهبان‏ واحرازصلاحيت‏ داوطلبان‏ نمايندگى‏ مجلس ‏خبرگان‏

شوراى‏ نگهبان‏ واحرازصلاحيت‏ داوطلبان‏ نمايندگى‏ مجلس ‏خبرگان‏

گفت‏وگوبا
آيت ‏اللّه احمد جنّتى‏

حكومت اسلامي: شوراى نگهبان چه روشى براى اجراى آيين‏ نامه انتخابات مجلس‏ خبرگان رهبرى در احراز صلاحيت داوطلبان در پيش دارد؟


آيت اللّه جنّتی: روش كلی شورا در احراز صلاحيت‏های قيد شده در قانون، چه در انتخابات مجلس و چه در انتخابات خبرگان، عبارت است از: تحقيق و رسيدن به حجت‏ شرعیِ اطمينان بخش. آن جا كه شورا خود، نامزد را می‏شناسد و علم و اطلاع از وجود شرايط در او دارد، به همان علم خود، كه بالاترين و قطعی‏ترين حجّت عقلی و شرعی است، اكتفا می‏ كند. البته امتناعی از تحقيق هم ندارد و در مواردی كه خود شناختی ندارد، از راه‏ های ديگری‏ كه در شرع يا قانون معرفی شده است، وارد می‏شود و با تحقيق، احراز صلاحيت می‏كند. ماده‏ 49 قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی، مراجعی را برای تحقيق معرفی كرده است; مانند وزارت اطلاعات، دادستان كل، اداره ثبت احوال و اداره تشخيص هويت.
حكومت اسلامي: مبنای فقهی و حقوقی اين روش چيست؟
آيت اللّه جنّتی: مبنای فقهی اين روش همان است كه در همه ابواب فقه، مورد استناد و معمول به‏ است و در علم اصول، ابواب حجج شرعيه، مفصل تبيين شده است; يعنی علم و علمی، كه در صورت‏ فقدان علم، به امارات شرعيه و عقلاييه اطمينان بخش استناد می‏شود، هم برای اثبات موضوعات - مانند وقت و قبله و فتوای مجتهد، و نَسَب و ازدواج و طلاق و معاملات - و هم برای اثبات احكام‏ تكليفی و وضعی. مبنای حقوقی آن هم، مصرّحات قانون است كه در پاسخ قبل بيان شد.
حكومت اسلامي: شورای نگهبان، غير از شرط اجتهاد، چگونه شرايط ديگر داوطلبان، مانند بينش سياسی و اجتماعی را احراز می‏كند؟
آيت اللّه جنّتی: راه‏ های احراز شرايط و تحصيل اطمينان، لازم نيست يك‏نواخت باشند، بعضی شرايط را به سادگی و با تحقيقی مختصر می‏توان احراز كرد. برخی نيز پيچيدگی‏ هايی‏ دارند; از جمله، بينش درست سياسی و اجتماعی و آشنايی با مسائل روز را به دشواری می‏توان‏ شناخت; اما با وجود اين، سوابق شخص، موضع‏گيری‏های او در مسائل سياسی، اظهاراتی كه در سخنرانی‏ها، نوشته‏ ها به صورت كتاب، مقاله يا گفت‏ وگوهای حضوری در جلسه‏ ها و يا در مصاحبه از او به دست آمده است، می‏تواند ميزان آشنايی او با مسائل سياسی و اجتماعی را مشخص كند. اگر سوابق نتواند در اين امر كمك كند، تنها راه، مصاحبه و سؤال و جواب است.
اين كار را خود خبرگان هم در كشف صفات مذكور در اصل يكصدونهم قانون اساسی، در باره رهبر انجام می‏دهند كه بايد احراز كنند كه منتخب آنان بينش سياسی و اجتماعی، تدبير، شجاعت، مديريت و قدرت كافی را برای رهبری دارد.
حكومت اسلامي: اجتهادی كه شرط عضويت در مجلس خبرگان است، مطلق است يا متجزی؟
آيت اللّه جنّتی: اجتهاد شرط شده در قانون، اجتهاد مطلق نيست. آن چه لازم است، همان‏ مقدار از معلومات فقهی است كه در قانون تصريح شده است; يعنی مقدار معلوماتی كه بتواند پاره‏ای از مسائل فقهی را استنباط كند و ولی فقيه دارای شرايط را تشخيص دهد.
حكومت اسلامي: آيا شورا خود به تشخيص می‏نشيند يا از كارشناسان استفاده می‏كند؟
آيت اللّه جنّتی: محدوديتی ندارد، هم شورا خود می‏تواند به تحقيق بپردازد و هم‏ می‏تواند از كارشناسان استفاده كند; چنان كه تا كنون هم در دوره‏ های گذشته، برای احراز شرط علمی، از علمای بزرگ حوزه علميه قم خواسته است كه عده‏ای را معرفی كنند برای‏ امتحان گرفتن از داوطلبان در ديگر شرايط، مانند عدم سأ سابقه، از مراكزی كه اطلاعاتی‏ داشته ‏اند و سوابق احتمالی نامزدها در آن جا وجود داشته است، مانند وزارت اطلاعات، دستگاه قضايی و نيروی انتظامی استعلام می‏شود.
حكومت اسلامي: آيا شورای نگهبان می‏تواند درباره واگذاری تشخيص، به ديگر نهادها تصميم بگيرد، يا بايد آيين‏ نامه خبرگان تغيير كند؟
آيت اللّه جنّتی: شورا نمی‏تواند وظايف قانونی خود را به ديگری تفويض كند; اما می‏تواند در مواردی خاص از ديگران كمك بگيرد; چنان كه در باره امتحان بيان شد. البته خبرگان كه مسؤوليت‏ تصويب قوانين مربوط را دارند، می‏توانند چنين اجازه‏ای را بدهند; يعنی قانون را تغيير دهند.
حكومت اسلامي: كسانی كه در دوره‏ های قبل، عضو مجلس خبرگان بوده ‏اند يا در انتخابات رأی نياورده ‏اند، آيا بايد دوباره احراز صلاحيت شوند؟
آيت اللّه جنّتی: اصل بر اين است كه احراز صلاحيت دوباره لازم نيست، مگر اين كه‏ اتفاق جديدی رخ داده باشد كه در بقای شرايط، تشكيك شود; مانند اين كه مراجع قضايی‏ اعلام كنند كه شخص سوء سابقه ‏ای پيدا كرده است. البته اين وضعيت، در عكس قضيه نيز حاكم است; يعنی كسی كه به علت برخی شرايط، رد شده است، ممكن است با تغيير وضعيت‏ تأييد شود; مثلاً قبلاً شرط اجتهاد را نداشته است و پس از چند سال، اين شرط را احراز كرده‏ است كه در اين صورت، قهراً بايد تأييد صلاحيت شود.
حكومت اسلامي: كسانی كه پس از تأييد، انصراف داده، در انتخابات شركت نكرده‏ باشند، چطور؟
آيت اللّه جنّتی: انصراف پس از تأييد صلاحيت يا عدم كسب آرای لازم، موجب سلب‏ صلاحيت نخواهد شد، مگر با تغيير شرايط، به گونه‏ای كه در پاسخ پرسش پيشين بيان شد.

 

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

پیام هفته

مقابله با دنیاطلبی
  آیه شریفه : مَّا أَفَاء اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاء مِنكُمْ وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ (سوره مبارکه حشر ، آیه 7)ترجمه : آنچه خدا از [دارايى] ساكنان آن قريه‏ها عايد پيامبرش گردانيد از آن خدا و از آن پيامبر [او] و متعلق به خويشاوندان نزديك [وى] و يتيمان و بينوايان و درراه‏ماندگان است تا ميان توانگران شما دست به دست نگردد و آنچه را فرستاده [او] به ...

ادامه مطلب

موسسه صراط مبین

نشانی : ایران - قم
صندوق پستی: 1516-37195
تلفن: 5-32906404 25 98+

پست الکترونیکی: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید