حرمت سلاح کشتار جمعی، همیشگی و غیرقابل تغییر است

  • جمعه, 30 خرداد 1393 03:05
  • بازدید 1813 بار

استاد برجسته حوزه علمیه قم و رییس مرکز فقهی ائمه اطهار (ع) گفت : براساس آموزه های اسلام و فقه شیعه، حرمت تولید و استفاده از سلاح های کشتار جمعی، امری همیشگی، مستمر و غیرقابل تغییر است.

به گزارش صراط مبین، آیت الله ˈمحمد جواد فاضل لنکرانیˈ روز جمعه در گفت وگو با خبرنگاران در باره فتوای رهبر معظم انقلاب اسلامی در خصوص ˈتحریم سلاح های کشتار جمعیˈ افزود : این فتوا علاوه بر نظر فقها و احادیث، ریشه قرآنی هم دارد.
وی اظهار کرد: البته مساله سلاح های کشتار جمعی که یکی از مصادیق آن سلاح های اتمی است ، از موضوع های جدید جامعه بشری است و روشن است که در موضوع های جدید بخصوص این موضوع نمی توانیم بگوییم که در فقه ما و در میان فقهای گذشته وجود داشته است اما این فتوایی که رهبر معظم انقلاب اسلامی داده اند ناشی از ادله ای بسیار محکم و برخوردار از ضوابط اجتهادی متقن است.

استاد برجسته حوزه افزود: در فقه ما بر حسب آنچه فقها احکام را در موضوعات استنباط می کنند اگر سراغ این ادله برویم بخوبی به این نتیجه می رسیم که تولید و استفاده اینگونه سلاح ها حرام است.

وی همچنین گفت: مساله حرمت تولید و استفاده از سلاح های میکروبی، شیمیایی و اتمی که در اصطلاح از آن به ˈسلاح های کشتار جمعیˈ تعبیر می شود، ریشه در آیات قرآن کریم و سیره رسول اکرم (ص) در رابطه با جنگ هایی که در صدر اسلام واقع شد، دارد.

آیت الله فاضل لنکرانی افزود: اصولا دستوراتی که اسلام در جنگ دارد؛ واضح و مشخص است و نشان می دهد که فتوای تحریم تولید و استفاده از سلاح های کشتار جمعی، یک ˈفتوای تقیه ایˈ نیست، که از روی تقیه و به شکل یک تاکتیک باشد.

وی خاطرنشان کرد: این فتوا، عنوان تقیه و حکم حکومتی موقت را هم ندارد، یعنی اصلا حکم حکومتی نیست (احکام حکومتی مربوط به یک زمان خاص می توانند باشند) بلکه یک حقیقت دینی و یک حقیقت قرآنی و ناشی از معارف دینی و منطبق بر ضوابط اجتهادی ماست.

عضو برجسته جامعه مدرسین حوزه علمیه قم افزود: خیلی روشن و به صراحت می گویم که حتی اگر منازعه ای که امروزه بر سر سلاح های اتمی در جهان وجود دارد، نبود، باز هم ضوابط اجتهادی فقه شیعه بخوبی فقیه را به این حقیقت رهنمون می کرد که تولید چنین سلاح هایی حرام است.

** ریشه های قرآنی حرمت سلاح های کشتار جمعی

استاد برجسته حوزه علمیه قم گفت: با مراجعه به قرآن کریم و نگاه جامع و نه گزینشی به آیات آن، حرمت تولید و استفاده از سلاح های کشتار جمعی به خوبی نمایان می شود.

وی افزود: ما در قرآن سه آیه داریم که مسلمانان را به تجهیز به هر سلاحی مکلف می کند، یکی آیه 60 سوره انفال است که می فرماید: ˈو هر چه در توان دارید از نیرو و اسب های آماده بسیج کنید تا با این [تدارکات] دشمن خدا و دشمن خودتان و [دشمنان] دیگری را جز ایشان که شما نمی‏شناسیدشان و خدا آنان را می‏شناسد بترسانید و هر چیزی در راه خدا خرج کنید پاداشش به خود شما بازگردانیده می‏ شود و بر شما ستم نخواهد رفت(1).

مورد دوم آیه 71 سوره نساء است که خداوند می فرماید: ˈای کسانی که ایمان آورده ‏اید [در برابر دشمن] آماده باشید [اسلحه خود را برگیرید] و گروه گروه [به جهاد] بیرون روید یا به طور جمعی روانه شویدˈ(2). در این آیه ˈحِذرˈ به معنی ˈسلاحˈ است، یعنی هر سلاحی که برای پیروزی کفار می توانید به دست آورید و سوم، آیه 5 سوره توبه است که خداوند می فرماید: ˈپس چون ماه‏ های حرام سپری شد مشرکان را هر کجا یافتید بکشید و آنان را دستگیر کنید و به محاصره درآورید و در هر کمین گاهی به کمین آنان بنشینید پس اگر توبه کردند و نماز برپا داشتند و زکات دادند راه برایشان گشاده گردانید زیرا خدا آمرزنده مهربان استˈ. (3)

آیت الله فاضل لنکرانی افزود: اگر فقط به این آیات نگاه کنیم مسلمان ها باید هر نوع سلاحی و قوتی که موجب تقویتشان است بعنوان یک واجب و تکلیف، بدست آورند اما در کنار این آیات، آیه های دیگری نیز هست که باید همه را با هم دید و بررسی کرد.

وی خاطرنشان کرد: اسلام بر طبق آیات قرآن در جنگ، یک قانونی دارد و آن قانون ˈحرمت اِعتِداˈ است و آیه 190 سوره بقره می فرماید: ˈو در راه خدا با کسانی که با شما می‏ جنگند بجنگید ولی از اندازه درنگذرید زیرا خداوند تعدی کنندگان را دوست نمی ‏داردˈ. (4)

وی گفت: مفسران قرآن کریم، در رابطه با واژه ˈتعدی نکنیدˈ (لاتعتدوا)، مطالب مختلفی را بیان داشته اند، برخی گفته اند منظور این است که کسانی که غیر از نظامی ها و جنگجویان هستند کشته نشوند بعنوان مثال به زن ها، کودکان و پیرمردان و یا کسانی که واقعا تسلیم می شوند به اینها ˈاعتداˈ نشود.

آیت الله فاضل لنکرانی افزود: برخی نیز گفته اند که مسلمانان باید برای جهاد با کفار، باید قبلا از آنها را دعوت به اسلام کنند و اگر بدون دعوت آنان، به جنگ آنها بروند، این ˈاعتداˈ است. برخی هم گفته اند منظور این است که با کسانی که عهد و پیمان با مسلمانان دارند به جنگ بر نخیزید.

وی تاکید کرد: به نظر ما این ˈلا تعتدواˈ یک قانون کلی است یعنی جهاد در اسلام واجب است و تهیه سلاح برای مسلمانان واجب است اما مرزش این است که به حد ˈاعتداˈ نرسد؛ ˈاعتداˈ یعنی؛ ˈتعدیˈ و ˈظلم کردنˈ؛ ˈلاتعتدواˈ نهی مطلق از هر گونه ˈاعتداˈ است، یعنی اگر بخواهی جنگ کنی حتی حق تخریب ساختمان ها را نداری، حق از بین بردن درختان را نداری، حق مسموم کردن آب عمومی مردم را نداری، خوب از این امر بخوبی می توان به حرمت تولید و استفاده از سلاح های کشتار جمعی در اسلام پی برد.

استاد برجسته حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: البته یک بحث فقهی دیگر نیز تحت عنوان ˈتَترُّسˈ در کتاب های فقهی مطرح است و به این معناست که اگر در یک زمانی کفار برخی از مسلمانان را بعنوان ˈسپرˈ قرار دادند آن هم با یک شرایطی اجازه مقابله به آنها و از بین بردن آنها داده می شود، اما قانون اولی این است که سلاحی که مسلمانان از آن استفاده می کنند باید سلاحی باشد که موجب ˈاعتداˈ به معنایی که گفتیم نباشد و جنگ و جهاد در اسلام نباید موجب ˈاعتداˈ شود.

وی در پاسخ به اینکه ˈآیا در زمان ما استفاده از سلاح های اتمی، شیمیایی و یا میکروبی از مصادیق تعدی و اعتدا است یا خیر؟ˈ، گفت: هر انسانی که آشنا به این سلاح ها باشد بخوبی قبول می کند که این سلاح های کشتار جمعی، مصداق تعدی است چون قدرت تخریب غیرمتعارف دارد و تخریب آن مختص به زمان و میدان جنگ نیست، در هیروشیما هنوز آثار آن در زمین ها و کشاورزی آنجا وجود دارد و ثانیا غیرنظامی ها را بیشتر از نظامی ها از بین می برد.

وی خاطرنشان کرد: در جنگ، یک مقداری از بین رفتن انسان ها و تخریب ساختمان ها متعارف است اما اگر از حد متعارف خارج شد، بعنوان مثال می خواهیم با هزار نفر کافر بجنگیم اما مستلزم آن است که 10 هزار نفر غیر جنگجو را از بین ببریم، این امر بطور مسلم از مصادیق تعدی است و در اسلام حرام است.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تاکید کرد: به استناد همین آیات قرآن و بدون استناد به روایات و فتوای فقها، بر اساس ضوابط اجتهادی بخوبی به نتیجه می رسیم که این سلاح های کشتار جمعی از مصادیق ˈاعتداˈ است و تولید، نگهداری و استفاده از آن حرام شرعی است.

** یک قاعده قرآنی دیگر در حرمت سلاح های کشتار جمعی

استاد برجسته حوزه علمیه قم با بیان اینکه آیاتی در قرآن داریم که از آن یک قاعده فقهی بعنوان ˈحرمت فساد بر روی زمینˈ استفاده می شود، گفت: از اهداف اصلی دین، تنظیم نظام بشری، به فعلیت رسیدن استعدادهای بشر و رفتن او به سوی تکامل است. تمام دستورات دین و آمدن پیامبران (ع) و کتاب های آسمانی برای تنظیم اعمال، گفتار و روابط بشر با یکدیگر است و بر همین اساس اگر چیزی موجب تخریب و فساد در جامعه بشود، دین با آن مبارزه می کند.

وی گفت: آیاتی در قرآن داریم که خداوند متعال فساد در روی زمین را حرام کرده است. این آیات بخوبی دلالت بر این دارد اگر چیزی موجب فساد گسترده بر روی زمین باشد، حرام است و سلاح کشتار جمعی قطعا موجب فساد گسترده در زمین است.

آیت الله فاضل لنکرانی گفت: به گفته متخصصان، یکی از این بمب های اتمی موجود در زرادخانه ابرقدرت ها، چندین برابر تخریبی که در حادثه بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی توسط آمریکا رخ داد، می تواند تخریب ایجاد کند و این قطعا موجب فساد روی زمین است و اسلام با چیزی که موجب فساد روی زمین است مخالف است.

استاد حوزه علمیه قم درباره اینکه ˈممکن است گفته شود می توانیم این سلاح ها را تولید کنیم و داشته باشیم ولی استفاده نکنیم،ˈ نیز گفت: اولا چیزی که استفاده آن حرام است به چه وجهی بیاییم بگوییم باید تولید و نگهداری شود؟ ثانیا قانونی در اسلام داریم که می گوید اگر چیزی بودنش ولو در آینده موجب فساد بشود باز هم تولید آن جایز نیست.

وی خاطرنشان کرد: حتی در بحث آلات قمار، بیشتر فقها در کتاب های فقهی خود گفته اند که نفس داشتن آلات قمار در خانه ولو آنکه با آن بازی نکنند حرام است و باید امحا کنند چرا که صرف وجود آن نیز موجب فساد می شود.

** دو قانون قرآنی و چند ضابطه ثابت دینی برای حرمت سلاح های کشتار جمعی

رییس مرکز فقهی ائمه اطهار (ع) گفت: نتیجه بحث ما این است که ما دو قانون در قرآن داریم یکی حرمت اعتدا و تعدی است که حرمت تعدی بخوبی می گوید که جنگ و تهیه سلاح حد و مرزی دارد و نباید از مرز آن تعدی کرد و دوم حرمت فساد بر روی زمین است. بر این اساس و چون به طور حتم، سلاح کشتار جمعی موجب فساد بر روی زمین است، جایز نیست.

وی اضافه کرد: علاوه بر این دو قاعده قرآنی، یک سری ضوابط و احکام ثابت هم در دین اسلام داریم که بر اساس آن به حرمت سلاح کشتار جمعی می رسیم. مانند حرمت ظلم، ظلم هم به دلیل عقلی و هم به دلیل دینی حرام است، این یک حکم ثابت است که از اول اسلام بوده و تا قیامت هم خواهد بود، یعنی ما هیچ زمانی نمی توانیم بگوییم که ظلم جایز است.

وی گفت: دستوراتی که پیامبر اسلام (ص) درباره جنگ داده اند این دستورات مربوط به همه زمان ها تا قیامت است از جمله این دستورات این است که پیران و کودکان را نکشید و آب بلاد و شهر مشرکان را مسموم نکنید، این چیزی موقتی نبوده و یک قانون کلی است که رسول خدا (ص) برای جنگ بیان کرده اند و تا روز قیامت خواهد بود.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم اظهار کرد: خود این حرمت فساد و اِفساد یک قانون دایمی است و برای همیشه این مساله وجود دارد و در هیچ زمانی نمی توانیم بگوییم که چون ضرورت دارد پس فساد کردن مانعی ندارد.

وی تاکید کرد: دین برای جلوگیری از فساد است اصلا اگر دین نباشد فساد می شود. دین برای تنظیم امور بشر است و دین آمده است تا روابط بشر را در همه امور شخصی، اجتماعی و غیره اصلاح کند.

وی افزود: اگر چیزی موجب افساد شد با حقیقت دین سازگاری ندارد، هیچ زمانی نخواهد آمد که فقیهی پیدا شود که بگوید به خاطر ضرورت، فساد کردن اشکالی ندارد از این رو این مساله یک امری دایمی، مستمر و غیرقابل تغییر است.

آیت الله فاضل لنکرانی در عین حال در خصوص بحث تحقیقات علمی در زمینه های مختلف از جمله انرژی هسته ای برای استفاده های صلح آمیز در چارچوب نظارت و مقررات بین المللی، گفت: در این زمینه هیچ ممنوعیتی در فقه نداریم بلکه باید دنبال آن باشیم و نگرانی برخی ها از همین پیشرفت های علمی ماست وگرنه می دانند که ما بدنبال سلاح کشتار جمعی و اتمی نیستیم.

وی در بخش دیگر سخنانش در باره حکم فقهای اهل سنت در این رابطه گفت : فقهای اهل تسنن هم قاعدتا باید به همین فتوا برسند چون در استدلال از قرآن، میان فقه شیعه و اهل سنت فرقی وجود ندارد و بعلاوه در مسائل اجتهادی و استنباطی خود اهل سنت نیز اصولی وجود دارد که می توان بر اساس آن نیز به مساله حرمت سلاح های کشتار جمعی رسید.

وی همچنین در باره برخی از کشورهای اسلامی مانند پاکستان و هند که سلاح اتمی تولید کرده اند، گفت: پاسخ ما این است که این کشورها بر اساس دین این کار را نکرده اند، حکومت و کشوری بوده و متخصصان نظامی و علمی اش این کار را انجام داده اند و ناشی از مسائل دینی نیست.

** مقابله به مثل در اسلام

استاد برجسته حوزه علمیه قم درباره مساله مقابله به مثل در اسلام نیز گفت: دین اسلام هرگز موافق با این نیست که مسلمانان هر عملی را که دشمنان و کافران در جنگ با آنها انجام می دهند، مرتکب شوند از این رو به عنوان نمونه اگر کفار اسیران مسلمانان را به قتل برسانند و یا آنها را مُثله کنند، هیچگاه اسلام اجازه مقابله به مثل در چنین مواردی را نمی دهد.

گفتنی است، از آیت الله ˈمحمد جواد فاضل لنکرانیˈ همچنین کتابی با عنوان ˈبررسی فقهی سلاح های کشتار جمعیˈ نیز توسط انتشارات مرکز فقهی ائمه اطهار (س) منتشر شده است.

* پی نوشت ها:

1 - وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّکُمْ وَآخَرِینَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ یَعْلَمُهُمْ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَیْءٍ فِی سَبِیلِ اللّهِ یُوَفَّ إِلَیْکُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ.

2 - یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ خُذُواْ حِذْرَکُمْ فَانفِرُواْ ثُبَاتٍ أَوِ انفِرُواْ جَمِیعًا.

3 - فَإِذَا انسَلَخَ الأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُواْ الْمُشْرِکِینَ حَیْثُ وَجَدتُّمُوهُمْ وَخُذُوهُمْ وَاحْصُرُوهُمْ وَاقْعُدُواْ لَهُمْ کُلَّ مَرْصَدٍ فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّکَاةَ فَخَلُّواْ سَبِیلَهُمْ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ.

4 - وَقَاتِلُواْ فِی سَبِیلِ اللّهِ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَکُمْ وَلاَ تَعْتَدُواْ إِنَّ اللّهَ لاَ یُحِبُّ الْمُعْتَدِینَ. ک/4

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

نظر دادن

پیام هفته

امر به معروف و نهی از منکر
   آیه شریفه : الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ ... (سوره توبه ، آیه 71)ترجمه : مردان و زنان با ایمان ولی (و یار و یاور) یکدیگرند، امربه معروف و نهی از منکر می‌کنند، نماز را برپا می‌دارند و زکات را می‌پردازند و خدا و رسولش را اطاعت می‌کنند.روایت : قال الباقر(ع) : ان الامر بالمعروف و النهي عن المنكر سبيل الانبياء و منهاج الصالحين فريضة عظيمه بها تقام الفرائض و تأمن المذاهب و تحل المكاسب و ترد المظالم و تعمر الارض و يتصف من الاعداء و يستقيم الامر. ( تهذيب الأحكام ، ج6 ،ص ١٨٠و اصول کافی ، ج5 ، ص 55)ترجمه : امام...

ادامه مطلب

موسسه صراط مبین

نشانی : ایران - قم
صندوق پستی: 1516-37195
تلفن: 5-32906404 25 98+

پست الکترونیکی: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید