خاطرات رزمندگان در نظر رهبری گنجینه‌ای است که تاریخ را پربار و درس‌ها را پرشمار می‌کند

  • چهارشنبه, 28 خرداد 1393 03:07
  • بازدید 1982 بار

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با اشاره به سنت کتابخوانی امام خامنه‌ای، به ویژگی‌های مختلف یادداشت‌های معظم‌له بر کتاب‌های مختلف دفاع مقدس اشاره کرده است.

به گزارش صراط مبین، اکنون نظرات زیادی از حضرت آیت‌الله خامنه‌ای درباره‌ی کتاب‌هایی مختلف در موضوعات گوناگون منتشر شده است. اعلام این نظرات، گاه در قالب سخنی شفاهی در دیدارهای عمومی یا خصوصی بوده و گاه در قالب نکته‌ای مکتوب، حک شده بر گوشه‌ای از کتاب یا صفحه‌ای مجزا. علی‌رضا مختارپور، دبیر کل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، به بهانه‌ برگزاری مراسم چهارمین پاسداشت ادبیات جهاد و مقاومت و رونمایی از تقریظ رهبر انقلاب بر کتاب «من زنده‌ام» در یادداشتی به تحلیل محتوای نظرات رهبر انقلاب بر تعدادی از آثار مکتوب در حوزه‌ی دفاع مقدس پرداخته است.
حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای خود اشاره کرده‌اند که از سال‌ها پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در بسیاری از مواقع درباره کتبی که مطالعه می‌کرده‌اند، یادداشت یا حاشیه و حداقل تاریخ مطالعه و بعضاً نکاتی درباره آن کتاب را در حاشیه، صفحات آغازین یا پایانی کتاب‌ها می‌نوشته‌اند. این عادت حسنه و سنت کتابخوانی ایشان بنابر شواهد بسیار تا کنون ادامه یافته است که برخی از آن نوشته‌ها که صرفاً مربوط به آثار مکتوب دفاع مقدس است در مراسم امروز قابل ملاحظه می‌باشد.
یادآوری این نکته ضروری است که این 43 نظر معظمٌ‌له، هم از نظر شکل و نحوه بیان و هم از نظر محتوا دارای انواع مختلفی است. از نظر نحوه بیان و قالب گاه به صورت سخنی در دیدار با نویسنده، راوی یا ناشر کتاب و گاه در یک سخنرانی در جمع نویسندگان و اهل فرهنگ و ادب تا رزمندگان، بسیجیان، ایثارگران، و خانواده معظم شهدا بیان شده، و گاه به‌صورت نکته‌ای مکتوب در حاشیه یا صفحاتی از کتاب و گاه به‌صورت تقریظ و یادداشتی درباره کتاب که نمونه‌هایی از این نوع در سالهای اخیر منتشر شد و امروز نیز آخرین نمونه این تقریظات در این مراسم در معرض دید اهل فرهنگ و ادب قرار می‌گیرد.
از نظر محتوا نیز نکات بسیار متنوع و قابل توجهی در این 43 نظر معظمٌ‌له درباره آثار مکتوب دفاع مقدس وجود دارد که موضوع این مقاله است.
1. اهمیت حفظ و نشر آثار و ارزش‌های دفاع مقدس
رهبر معظم انقلاب اسلامی، نهضت اسلامی مردم ایران به رهبری امام خمینی(ره) و حماسه هشت سال دفاع مقدس را گنجینه بسیار غنی و ذخیره‌ای بسیار عظیم در تاریخ ایران، تاریخ جهان و تاریخ اسلام می‌دانند و انتشار آثار ادبی، اعم از خاطرات، داستان، اشعار و... درباره انقلاب اسلامی و مخصوصاً دفاع مقدس را از نظر ارائه مهمترین نشانه و حتی زمینه این وقایع یعنی انقلاب درونی و تحول شگرف در دل و جان و فکر جوانان ایران امری ضروری و واجب برمی‌شمرند. ایشان عمل مجاهدانه جوانان پاک و مخلص این مرز و بوم در دفاع از دین و سرزمین اسلامی ایران را ناشی از نَفَس مسیحایی امام خمینی(ره) می‌دانند که فتح‌المبین حقیقی را تحول در روح و اندیشه جوانان این کشور می‌دانست، لذا ابعاد بی‌نهایت این معجزه الهی یعنی تحول درونی جوانان را دارای قابلیت فراوان بررسی، تحقیق و تولید آثار فراوان به‌حساب می‌آورند.
ثبت، روایت و نشر خاطرات رزمندگان، آزادگان و دیگر گروه‌های حاضر در حماسه دفاع مقدس از نظر ایشان همانند رگه‌ای از مواد ذی‌قیمتی است که در معدنی یافت می‌شود و با دنبال کردن آن می‌توان به گنجینه عظیمی از آثار ادبی و روایی دفاع مقدس دست یافت، گنجینه‌ای که به تعبیر ایشان تاریخ را پربار و درس‌ها و آموختنی‌ها را پرشمار می‌کند. البته معظم‌له گاه برخی از آثار منتشره در حوزه دفاع مقدس خصوصا خاطرات رزمندگان را مستقلاً منبعی بسیار غنی و ارزشمند که می‌توان از آن ده‌ها کتاب و فیلمنامه و زندگینامه استخراج کرد دانسته‌اند.
2. تحلیل شخصیت رزمندگان اسلام در دفاع مقدس
از مهم‌ترین نکات درباره یادداشت‌ها و تقریظات معظم‌له بر کتب دفاع مقدس نوع نگاه ایشان به اهمیت، عظمت و تأثیر دفاع مقدس بر رزمندگان، ایثارگران و دیگر گروههای مؤثر در هشت سال دفاع مقدس است.
از منظر ایشان رزمندگان اسلام از فرصت استثنایی ـ الهی دفاع مقدس بیشترین بهره را بردند و به مدد اراده و ایمان به مدارج عالی انسانی رسیدند. ایشان صفات متعددی برای رزمندگان و ایثارگران و خدمتگزاران در دفاع مقدس برشمرده‌اند، ازجمله: شجاعت، پاک‌دلی، روح دینی، شوخ‌طبعی، صفا، صداقت، معنویت، مظلومیت، اخلاص، روشندلی، همت، صبر، پایداری، جهاد، ایثار، ابتکار، زهد، گذشت، صدق و...
اما از نظر رهبر انقلاب اسلامی معرفی صفات و دستاوردهای رزمندگان به همین‌جا خاتمه نمی‌یابد. ایشان برای رزمندگان اسلام تعبیرِ «از معراج برگشتگان» را به‌کار برده و آنان را کسانی می‌دانند که از سیر من الحق الی الخلق ـ که یکی از اسفار اربعه عرفانی است و در آن سالک پس از سیری که از خلق به‌سوی حق داشته با اندوخته‌ای از آن سفر معنوی به میان مردم باز‌می‌گردد تا دستگیر و یاور آنان در سیر و سلوک معنوی باشد ـ بازگشته‌اند. البته معظمٌ‌له پس از این تعبیرات بلافاصله این پرسش را که هشداری است به این سالکان و عارفان که راه صدساله را یک‌شبه طی کرده‌اند مطرح می‌کند که آیا اینان می‌توانند آن حال و هوا و معراج جهاد و فداکاری را حفظ کنند. هشداری که وظیفه رزمندگان و ایثارگران را در حفظ معنویت حاصل از مجاهدت در راه خدا یادآور می‌شود.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در بسیاری از بیانات و یادداشت‌ها و تقریظات خود درباره آثار مکتوب دفاع مقدس به عطر صفا، اخلاق و معنویت که در خاطرات و روایت‌های منتشر شده از دفاع مقدس موج می‌زند اشاره کرده‌اند و گاه خود را سیر کننده در معراج شور و حالی که سطور و کلمات این آثار بر خواننده عطا می‌کند دانسته، احساس عروج معنوی خود از مطالعه این کتب را بیان کرده و افسوس خود را نسبت به کسانی که محروم از آن لطف بی‌حساب معنویات حاصل از دفاع مقدس مانده‌اند ابراز داشته‌اند.
3. زمان، شرایط و آثار مطالعه کتب دفاع مقدس
در برخی از یادداشت‌ها و تقریظات معظم‌له به تاریخ و شرایط مطالعه کتاب اشاره شده که دقت در این اطلاعات نشان‌دهنده نکات بسیار مهمی است از جمله:
الف: برخی از این کتب در ماه‌های مبارک رجب، شعبان، و رمضان و در حوالی شب‌های قدر خوانده شده، مانند تاریخ‌های ثبت شده در حاشیه کتاب‌ها نظیر: سوم رمضان 1412 / 12 رمضان / شعبان 1412، رجب 1412، 21 رمضان المبارک 1412، سوم رمضان 1413، 7 شعبان 1412.
در برخی از کتاب‌ها معظم‌له درباره زمان یا حالات و آثار مطالعه نیز توضحیاتی یادداشت کرده‌اند. از جمله:
* آن را در شب و روزهای منتهی به بیستم رمضان 1412 خواندم.
* تصادف جالبی بود توفیق مطالعه این کتاب در ایام 15 شعبان و مابعد آن که به زیارت قم رفته بودم دست داد.
* این کتاب در 13 رجب 1411 با چشمی لبریز اشک شوق و حسرت زیارت شد.
* چند ساعتی از شب و روزهای ایام مبارک شهرالله به خواندن این خاطرات گذشت 70/12/23
ب: در برخی از یادداشت‌ها معظمٌ‌له از احساسات‌شان و تأثیر کتاب بر خود نیز یاد کرده‌اند. ازجمله:
* این کتاب از بس من را جذب کرد تا آخرش خواندم بعد دیدم این کافی نیست، به خانه بردم و گفتم همه بنشینید این کتاب را بخوانید. در جمع خانواده جاهایی از این کتاب را خود من بازکردم و خواندم. گفتم این کتاب اصلاً باید در فضای خانه‌ها باشد و همه باید آن را همیشه داشته باشند. 16/دی/1370
* ساعات خوش و باصفایی را در مقاطع پیش از خواب با این کتاب گذراندم و الحمدلله. 1391/10/20
* در روز و شب‌هایی از آبان و آذر 86 صفحه به صفحه و سطر به سطر مطالعه و نیوشیده شد.
* این کتاب را یک‌نفسه در روز جمعه 71/1/7 خواندم.
* حتی بخش اولش را هم نتوانستم تمام کنم، تا ماجرای کمیل و قصه غم سنگین آن دل کوچک را خواندم دیگر تحملم تمام شد. چه بسیار دقایقی که در برابر آن تصویرهای خونین، چهره به اشک آغشته شده است.
* این گزارش‌ها را در 18 اسفند 70 تمام کردم و نه چندان خوشحال.
* در شب شنبه چهارم اسفند 69 در لحظاتی از بدخوابی عصبی مطالعه آن به پایان برده شد.
* احساس خواننده از یک‌سو شگفتی و تحسین و احساس عزت است و از سوی دیگر غم و خشم و نفرت. 91/6/2
* در بدخوابی شب سه‌شنبه 70/9/19 مطالعه شد.
* روز و شبی چند در لحظه‌های پیش از خواب در فضایی عطرآگین و مصفا و در معراج شور و حالی که سطور و کلمات نورانی این کتاب بر خواننده خود عطا می‌کند سیر کردم و خدا را سپاس گفتم...
* کتاب را با احساس دوگانه اندوه و افتخار و گاه از پشت پرده اشک خواندم. 92/7/5
4. ویژگی‌ها و نقاط قوت آثار منتشره دفاع مقدس
مقام معظم رهبری در مطالعه کتب دفاع مقدس به نقاط قوت آثار توجه خاص داشته و در تقریظات خود آنها را مورد تأکید و تقدیر قرار داده‌اند. برخی از ویژگی‌های مورد اشاره و تحسین ایشان عبارتند از:
* قلم شیوا و منعکس کننده صفای رزمندگان
* شیرینی و سادگی کتاب
* توجه به جزئیات به‌ظاهر کم‌اهمیت ولی مهم
* تواضع نویسنده
* زبان خوب، تصویر و پردازش مناسب، معطر، و معنوی و مؤثر بودن متن
* خوب بودن ترجمه
* شیوایی متن
* روح طنز و مزاح موجود در کتاب و شیرینی و جاذبه آن که باعث گیرایی بیشتر شده
* گزارش حرفه‌ای و هنرمندانه
* ابتکاری و نمونه بودن
* توصیف‌های بسی زیبا از طبیعت، حوادث جنگی، و وضعیت‌های طبیعی
* نثر استوار
* نوشته‌ هنرمندانه
* زلالی اندیشه و ذوق قلم
* سطور و کلمات نورانی
* روایت همراه با اخلاص
* نازک‌اندیشی نویسنده
* نوشته‌ گویای پرسوز، دردمندانه و هنرمندانه
* اشتمال بر مطالب مفید
* هنرمندی و مجسم کردن زیبائی‌ها و زشتی‌ها و رنج‌ها و شادی‌ها.
5. ارزیابی و اشاره به برخی نقاط ضعف محتوایی یا جنبه‌های ادبی و فنی
توجه معظمٌ‌له به آثار مکتوب دفاع مقدس و اهمیتی که ایشان برای گسترش تولید و انتشار این نوع کتب و باور به تأثیر فوق‌العاده این آثار در انتقال فرهنگ و ارزش‌های اسلامی و انقلابی و حساسیت‌شان در تولید کتاب با بالاترین کیفیت و قوت از نظر بیان، محتوا، و دیگر جنبه‌های فنی و شکلی در اشارات ایشان به برخی نقطه‌ضعف‌ها در آثار دفاع مقدس بخوبی قابل تشخیص است. برای نمونه:
الف: از نظر محتوا
* افسوس از انتخاب دیدگاه ضعیف‌تر در میان دو دیدگاه
* تفکر نادرست غریب بودن راه خدا و غربت رهروان راه جهاد

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

نظر دادن

پیام هفته

امر به معروف و نهی از منکر
   آیه شریفه : الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ ... (سوره توبه ، آیه 71)ترجمه : مردان و زنان با ایمان ولی (و یار و یاور) یکدیگرند، امربه معروف و نهی از منکر می‌کنند، نماز را برپا می‌دارند و زکات را می‌پردازند و خدا و رسولش را اطاعت می‌کنند.روایت : قال الباقر(ع) : ان الامر بالمعروف و النهي عن المنكر سبيل الانبياء و منهاج الصالحين فريضة عظيمه بها تقام الفرائض و تأمن المذاهب و تحل المكاسب و ترد المظالم و تعمر الارض و يتصف من الاعداء و يستقيم الامر. ( تهذيب الأحكام ، ج6 ،ص ١٨٠و اصول کافی ، ج5 ، ص 55)ترجمه : امام...

ادامه مطلب

موسسه صراط مبین

نشانی : ایران - قم
صندوق پستی: 1516-37195
تلفن: 5-32906404 25 98+

پست الکترونیکی: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید